نقدی
بر آلبوم "خال
پانک" از گروه
127
نویسنده: نصیر
مشکوری
چاپ شده
در www.zirzamin.se
نوامبر
2008
گروه
127 یکی از گروه
های تاثیرگذار
و پیشگام دۀ
اَخیر صحنۀ
موسیقی غیرمجاز
ایران می
باشد. اما این
گروه
متاسفانه شاید
یکی از گروه
هائی نیز باشد
که از طرف
منتقدین و موسیقی
شناسان ایرانی
کمترین توجه
را به خود جلب
کرده است.
گروه
127 با انتشار
آلبوم "خال
پانک" اثری
ماندگار در
موسیقی
آوانتگارد
فارسی-ایرانی
از خود بجای
گذاشته است که
ارزش موسیقائی
والائی دارد و
تاثیر بسزائی
بر موسیقی نسل
فردای ایرانی
خواهد گذاشت.
اگر
موسیقی محسن
نامجو از درون
موسیقی فرهنگی و سنتی
متحول شده و
به بیانی سنت
شکن و فرانو
رسیده است،
گروه 127 از درون
فرهنگ موسیقی
مردم پسندتری
متاثر از موسیقی
جاز و آلترناتیو،
موسیقی کوچه
بازاری تهرانی
را به چالش می
کشد و به زبان
موسیقائی
آوانتگارد و
فرانو فارسی می
رسد.
گروه
127 در سال 1380 در یکی
از زیرزمین های
شهرک
اِکباتان در
تهران آغاز به
فعالیت کرد.
اعضای تشکیل
دهندۀ این
گروه از
دانشجویان
فارق التحصیل از
پردیس هنرهای
زیبا در ایران
هستند و این
خود شاید یکی
از دلایلی
باشد که گروه 127
آوائی
نوپردازانه و
موسیقی ای مترقی
دارد.
اعضای
گروه 127
عبارتند از:
سهراب
محبی: شعر، آواز
و گیتار
علیرضا
پوراسد: گیتاربیس
شروین
شهامیپور: سهتار،
همخوانی
یحیی
الخنسا: درام
.
آلبوم
"خال پانک"
اولین مجموعۀ
گروه 127 می باشد
که ترانه هایش
بیشتر به زبان
فارسی سروده
شده است. این
مجموعه تشکیل
شده است از 17
قطعه موسیقی
که 13 قطعۀ آن به
زبان فارسی و 4
قطعه دیگر به
زبان انگلیسی
می باشد. بهره
گیری از ترانه
های فارسی در
آلبوم "خال
پانک" باتوجه
به آنکه این
گروه در دو
آلبوم قبلی
خود از زبان
انگلیسی
استفاده کرده
اند به تنهائی
نشانۀ دگرگونی
در دیدگاه
مفهومی موسیقی
آنها می باشد;
حرکتی رو به
جلو در خلق
نوعی موسیقی
آلترناتیو
فارسی.
همانطور که از
نام این
مجموعه مشخص
است، ایدۀ
مفهومی این
اثر برگرفته
از موسیقی های
خالتور،
روحوضی، کوچه
بازاری و مجلسی
تهران است،
همراه با ایجاد
فضائی جدید با
بهره گیری از
ساختار آزاد
موسیقی "جاز"
و بیان اعتراضی
موسیقی "آلترناتیو"
یا "پانک" که
برای پایه ریزی
زمینه های خلق
یک موسیقی
امروزی معترض
با هویتی ایرانی
می باشد. در این
آلبوم کماکان
آن حال و هوای
افسرده، سیاه
و مایوسانه ای
که همیشه در
موسیقی گروه 127
القاء می شد
به گوش می
رسد، اما اینبار
با زبانی
طنزآمیز و
گزنده. در واقع
ایدۀ مفهومی این
آلبوم بیان
زندگی مالیخولیائی
جامعۀ
درون-شهری ایرانی
و تمسخر
هنرمندانه ای
بر فرهنگ
متناقض جاری
عام پسند ایرانی
می باشد.
بیشترین
شباهت مشخص
آوائی این
آلبوم به موسیقی
های غربی، تاثیرگیری
از آوای گروه
انگلیسی
"مَدنِس" از دۀ
هشتاد است،
مخصوصاً ترکیب
نوای تریمبون
که شباهت بسیار
زیادی به ترکیب
های موسیقی
گروه «مَدنِس»
دارد. همزمان،
در پس زمینه
های ساختاری
آهنگ ها می
توان تاثیراتی
واضح از سبک
های دیگر موسیقی
غربی مانند:
"جاز"،
آلترناتیو
راک و موسیقی
"وادویل" (نوعی
موسیقی تئاتری
و نمایشی آمریکائی)
را نیز شنید.
اما
تمام این تاثیرات
برداشتی
کاملاً آبژکتیو
بوده و در کلیت
ایدۀ مفهومی
آلبوم نقشی
تقلیدی به
قطعات نداده
است بلکه در
اکثر مواقع آن
عناصر موجود
برگرفته از
موسیقی ایرانی
را عمده نموده
و تقویت کرده
است.
ساختار
ریتمیک این
آلبوم بیشتر
بر اساس ریتم
چهار چهارم و
شش هشتم در
شکل های مختلف می باشد
که همگام با
آوا و ملودی
های ایرانی
ساخته شده
است. بهره گیری
از ریتم شش
هشتم در این
مجموعه به نوعی
نگاهی تازه و
نوپردازانه
بر عناصر موسیقی
مردم پسند اصیل
تهرانی به
حساب می آید
که نه از روی
تمسخر و تخریب،
بلکه برای
دوباره نگری و
تحول، در جهت
تکامل این ویژه
گی به زبانی
امروزی تر تنظیم
شده است. این
نگرش رویکردی
انتقادی-نوپردازانه
به عمق فرهنگ
مردم پسند
درون-شهری ایرانی
می باشد، برای
هویت سازی و
خلق موسیقی
جهانی امروزی.
در
کل ویژه گی های
منحصر بفرد این
آلبوم از این
قرارند:
1-
طرح
سادۀ روی جلد
آلبوم با ایدۀ
هنری و مفهومی
"پاپ آرت" که
با اولین
نگاه، هنری
بودن و در
ادامه دگراندیش
بودن مجموعه
را بیان می
کند.
2-
ساختار
موسیقائی
آوانتگارد و دیدگاه
تلفیقی
نوپردازانۀ
قطعات موسیقی
آلبوم.
3-
ترانه
های آلبوم
محتوائی
معترض و انتقادی-اجتماعی
دارند و
ساختار آنها
برداشتی از
ترانه نویسی
روحوضی و کوچه
بازاری تهرانی
است اما با
موضوعات روز و
بیانی
متفاوت.
4-
شیوۀ
خوانندگی
سهراب محبی،
که با روشی
کاملاً -آزاد
و حسی- ترانه
ها را می
خواند. شیوه ای
که گاه به قصد
بدخوانی می
نماید و شکلی
غیر حرفه ای و
بی پروا می گیرد،
اما کاملاً
آگاهانه است و
از این رو حسی
عصیانزده و دیدگاهی
آوانتگارد را
به کلیت قطعات
می بخشد. در
مقایسه با
آثار گذشتۀ این
گروه، روش
خوانندگی
سهراب محبی
بطور قابل
توجهی متحول
شده و شکلی
آزاد، اکسپرسیونیستی
و حتی نمایشی
بخود گرفته است.
این
عناصر در کنار
یکدیگر
مجموعه ای را
خلق کرده اند
که نه تنها
اثری هنری
است، بلکه جهت
گیری آگاهانه
ای در ضدیت با
بازار موسیقی
مردم پسند ایرانی
نیز می باشد.
چرا که تکثیر
آلبوم "خال
پانک" بوسیلۀ
کامپیوتر
خانگی بر روی
سی دی های
ارزان و
انتشار آن از
طریق شرکتی
کوچک و غیر
وابسته خارجی
و فروش آلبوم
در اینترنت (http://cdbaby.com/cd/127band) خود دلیلی
دیگر بر آگاهی
و نگرش گروه
بر غیر تجاری
بودن اثر می
باشد. از این
رو آلبوم "خال
پانک" جزو
معدود آلبوم
های موسیقی با
دیدگاه و فلسفۀ
هنر زیرزمینی
در ایران است.
استفاده
از این اثر با
ذکر منبع
بلامانع است
تمام حقوق
این سایت
متعلق به نصیر
مشکوری است